Het kwam nog niet eerder voor dat we een grote belegger aan het woord lieten die is overleden, maar helaas: Sir John Templeton heeft ons al in 2008 op 96-jarige leeftijd verlaten. Charlie Munger is ons ondertussen ook ontgaan, maar gelukkig wel pas na onze aflevering.

De carrière van Templeton is begonnen in de jaren veertig. In de jaren zestig werd de kleurentelevisie pas geïntroduceerd, en rond 1970 had vrijwel elk huishouden een tv. De contentcreatie moest toen nog op gang komen. Het eerste kwalitatieve beeldmateriaal komt uit 1987. Ongeveer vijf jaar later ging Templeton met pensioen.

Sir John Templeton past perfect in het rijtje grote beleggers met een CAGR van 14,5% over een periode van 38 jaar! Hij is geen klassieke waarde- of kwaliteitsbelegger. Er valt ook niet direct van hem te leren, maar uiteraard wel indirect want van iedereen valt iets te leren. Ookal is de praktisch toepasbaarheid een stuk lager bij Templeton, lessen zijn er zeker te leren. Hij is een echte koopjesjager, het is niet makkelijk om tegen de massa in te zwemmen. Zijn bijnaam is ook wel de ‘bargain hunter’.

“If you want to have a better performance than the crowd, you must do things differently from the crowd.” ―Sir John Templeton

Ben je nog niet bekend met deze serie? De andere grote beleggers zijn ook zeker de moeite waard: Chris Hohn, Dev Kantesaria, Terry Smith, Chuck Akre, François Rochon, Warren Buffett, Li Lu en nog veel meer.

Korte schets van zijn leven

Sir John Templeton werd geboren in 1912, in een gehucht in Tennessee. Ten tijde van de Grote Depressie gaat hij studeren aan Yale, waar hij excelleert in kansberekening. Dat gaat van een leien dakje, tot hij opeens een brief krijgt van zijn vader. Die kan het collegegeld niet meer betalen. Later zei Templeton daarover dat dat ‘een van de beste dingen’ was die hem in zijn hele leven zijn overkomen.

Hij gaat niet bij de pakken neerzitten en neemt meerdere baantjes aan. Ook start hij met poker. Het blijkt allemaal genoeg om daarmee zelf zijn collegegeld te kunnen betalen. Uiteindelijk studeert hij af als een van de beste in zijn klas, in 1934. Hij ontvangt een grote studiebeurs en vertrekt dan naar Oxford om daar nog even een studie rechten te doen.

Daarna gaat hij met een vriend op wereldreis. Samen bezoeken ze 27 landen en het zou een levensveranderende ervaring voor hem worden. Daardoor is Templeton op jonge leeftijd al wereldwijd gaan beleggen. Zijn reis eindigt bij de Olympische Spelen in 1936 in Berlijn, waar hij met eigen ogen de opkomst van de nazi’s ziet.

Hij trouwt met Judith en krijgt drie kinderen. Tragisch genoeg komt zijn vrouw op jonge leeftijd om het leven door een motorongeluk.

Templeton staat bekend als een pionier in waardebeleggen. Maar bovenal: als koopjesjager. Hij zoekt de goedkope aandelen die niemand op dat moment wil hebben. Zo heeft hij in de Tweede Wereldoorlog vijf keer zijn inleg verdiend door stoïcijns te blijven beleggen, terwijl iedereen zich op de beurs uit de voeten maakte.

"People do not remain pessimistic forever." ―Sir John Templeton

Veel tijdschriften zagen en zien hem als de beste stockpicker van de twintigste eeuw. In 1954 start hij het Templeton Growth Fund, dat tot aan zijn pensioen in 1992 een jaarlijks rendement van 14,5% haalt. Ongekend dus, een periode van 38 jaar!

Uiteindelijk verkoopt hij zijn fondsen aan Franklin Group. Het bedrijf is daarna Franklin Templeton gaan heten, wat tot op de dag van vandaag bestaat.

Voor hij stierf, in 2008 in zijn woonplaats op de Bahama’s, gaf hij het meeste van zijn geld aan het goede doel: de Templeton Foundation. Daaruit is ook de Templeton Prize geboren: ’s werelds grootste cashprijs, groter dan de Nobelprijs. Waarom groter? Omdat Sir John Templeton nu eenmaal een nogal competitief type was. Het moest en zou de grootste cashprijs zijn.

Veel interessante mensen hebben gewonnen en je krijgt hem toegewezen voor prestaties op het gebied van vooruitgang, religie en spiritualiteit—waarover later meer!

Hoe was hij als persoon?

Sir John Templeton was een van de bekendste beleggers van de twintigste eeuw: een wereldwijde waardebelegger, contrarian en later een uitzonderlijk grote filantroop. Zijn kernidee was simpel, maar moeilijk uit te voeren: koop niet wat populair is, maar zoek wereldwijd naar goede bedrijven, sectoren of landen waar het sentiment extreem negatief is.

Templeton startte zijn carrière op Wall Street in 1938. Om uiteindelijk helemaal los te komen van Wall Street verhuisde hij naar de Engelse Bahama's, waar hij uiteindelijk zijn Amerikaanse paspoort inleverde voor een Britse. Zijn belangrijkste karaktertrek als belegger was waarschijnlijk emotionele beheersing. Templeton leek bijna ongevoelig voor marktpaniek of hype. Hij komt bij mij over als kalm, zuinig, eigenzinnig, gelovig, intellectueel, nieuwsgierig en een beetje stug.

Templeton werd beroemd door zijn principe van beleggen op het ‘point of maximum pessimism’: kopen wanneer anderen wanhopig verkopen en verkopen wanneer optimisme overdreven is. Samengevat: niet de massa volgen, flexibel blijven, waarde zoeken, wereldwijd kijken en beseffen dat niemand alles weet. Zijn bekendste beurscyclus-uitspraak is dat bullmarkets worden geboren uit pessimisme, groeien op scepticisme, rijpen op optimisme en sterven in euforie.

“Bull markets are born on pessimism, grown on skepticism, mature on optimism and die on euphoria. The time of maximum pessimism is the best time to buy, and the time of maximum optimism is the best time to sell.” ―Sir John Templeton

Beleggingsstrategie van Sir John Templeton

Templeton verdiende zijn rendement niet door één truc, maar door een combinatie van sterke discipline en emotionele beheersing. Zijn aanpak bestond uit vijf kernpunten:

1. Contrarian beleggen: hij kocht wanneer anderen bang waren en verkocht wanneer anderen te optimistisch werden.
2. Wereldwijde waarde-blik: hij zocht niet alleen in de VS, maar overal ter wereld naar ondergewaardeerde bedrijven en markten.
3. Kopen bij ‘maximum pessimism’: zijn bekendste principe. De beste koopmomenten ontstaan vaak wanneer nieuws, sentiment en koersen extreem slecht zijn.
4. Fundamentele waarde: hij keek naar winst, balans, waardering, groeipotentieel en kwaliteit. Niet alleen naar lage koersen.
5. Geduld en discipline: hij hield posities vaak jarenlang vast en liet zich niet leiden door kortetermijnruis. Hij hield bedrijven gemiddeld zes jaar vast.

Templeton zocht koopjes waar bijna niemand wilde kijken, kocht wanneer angst overheerste en wachtte geduldig tot de waarde werd herkend. In interviews heb ik hem horen zeggen dat hij actief was in onder andere Thailand, Indonesië, Nederland, Australië en Japan.

Rendement over vier decennia

Het is een beetje afhankelijk van hoe je afrondt: Templeton eindigde met ongeveer drie tot vier keer zoveel vermogen als een Amerikaanse indexvergelijking over grofweg dezelfde periode. Hij startte het fonds in 1955 en verkocht alles aan Franklin Group in 1992. De nieuwe combinatie, genaamd Franklin Templeton, ging verder met het fonds maar presteerde daarna niet veel beter dan de markt. De verkoopprijs was circa $913 miljoen en het beheerd vermogen op dat moment rond de $21,3 miljard.

Templetons rendement was niet alleen hoog, maar vooral hoog over een extreem lange periode. Dat is wat hem bijzonder maakt. Veel beleggers kunnen een paar jaar goed zitten; Templeton wist een filosofie bijna veertig jaar lang toe te passen met een rendement rond 14,5–15% per jaar, waardoor kleine jaarlijkse verschillen uiteindelijk gigantische vermogensverschillen werden.

Hier moet wel bij gezegd worden dat hij ook periodes van underperformance kende. Hij belegde voornamelijk tegen de stroom in, dan kan het even duren voordat je gelijk hebt. Tweedy, Browne heeft dit ook onderzocht. Zij vergeleken Templeton Growth Fund (na fees) met de S&P 500 over een 31-jarige periode. Daaruit blijkt dat Templeton in 35% van de jaren slechter presteerde dan de S&P 500. In een van de fragmenten zegt Templeton ook dat hij tweederde van de keren goed zat.

Spirituele rijkdom

Tegen het einde van de afleveringen in de serie grote beleggers trekken we het vaak wat breder, omdat op de een of andere manier grote beleggers toch naast uitstekende beleggers ook een interessante en vaak ook wijze kijk op het leven hebben. Bij Sir John Templeton is dat zeker het geval; hij was veel bezig met spiritualiteit en geloof.

“Happiness comes from spiritual wealth, not material wealth... Happiness comes from giving, not getting. If we try hard to bring happiness to others, we cannot stop it from coming to us also. To get joy, we must give it, and to keep joy, we must scatter it.” ―Sir John Templeton

Templeton zag spirituele rijkdom niet als iets vaags of anti-materieels, maar als een hogere vorm van kapitaal: innerlijke groei, liefde, nederigheid, wijsheid, dankbaarheid, karakter en doelmatig. Voor hem was geld nuttig, maar niet het einddoel. In een van de fragmenten vertelt hij dat hij veel mensen rijk heeft gemaakt, maar niemand is er gelukkiger op geworden. Dit inspireerde hem en zijn latere leven draaide om de vraag: kunnen mensen spiritueel, moreel en intellectueel net zo vooruitgaan als wetenschappelijk of financieel?

Templeton was hierin bijzonder, omdat hij religie niet wilde beschermen tegen wetenschap; hij wilde religie juist openstellen voor onderzoek. Hij geloofde dat wetenschap religie kon verdiepen, corrigeren en vernieuwen. De Foundation vat zijn visie samen als de zoektocht naar ‘new spiritual information’: nieuwe kennis over religie, spiritualiteit, menselijk karakter, de natuur en het universum, onderzocht met moderne wetenschappelijke methoden.

De Templeton Prize: zijn ‘Nobelprijs’ voor spiritualiteit

Strikt genomen heeft Templeton geen Nobelprijs uitgeroepen. Wat hij oprichtte was de Templeton Prize. Maar die werd inderdaad bewust ontworpen als een soort tegenhanger of aanvulling op de Nobelprijzen, omdat Templeton vond dat de Nobelprijzen geen aparte erkenning gaven aan spirituele vooruitgang.

Hij richtte de prijs op in 1972. De eerste publieke uitreiking was in 1973 aan Moeder Teresa. Templeton bepaalde bewust dat het prijzengeld hoger moest zijn dan dat van de Nobelprijzen, om duidelijk te maken dat vooruitgang in religie en spiritualiteit volgens hem minstens zo belangrijk was als vooruitgang in wetenschap, literatuur of vrede.

“It's nice to be important, but it's more important to be nice.” ―Sir John Templeton

Templeton vond dat we spiritualiteit net zo serieus, open en onderzoekend moeten benaderen als natuurkunde, geneeskunde of beleggen.

Boeken

Sir John Templeton heeft na zijn carrière als belegger veel boeken geschreven. Voor de meeste, helaas niet over beleggen, maar allemaal in de spirituele hoek. Bijvoorbeeld Templeton Plan: 21 Steps to Success and Happiness, Worldwide Laws of Life: 200 Eternal Spiritual Principles en Discovering the Laws of Life.

“Self-improvement comes mainly from trying to help others.” ―Sir John Templeton

Zijn nazaten hebben wel boeken geschreven die over beleggen gaan. In de meeste gevallen zijn die boeken uitgegeven door zijn stichting John Templeton Foundation, bijvoorbeeld Investing the Templeton Way: The Market-Beating Strategies of Value Investing's Legendary Bargain Hunter door Lauren Templeton.

Trade Republic Portfolio Tracker

Tijd voor weer een grote PDT-update. We bieden nu ook ondersteuning voor de brokers: Trade Republic, Rabobank en Bitvavo. In totaal ondersteunen we nu direct twaalf verschillende brokers via een API-koppeling of CSV-import! Voor de volledigheid, naast de drie genoemde ook: DEGIRO, SaxoBank, Trading 212, Interactive Brokers, LYNX, MEXEM, EasyBroker, Today's Brokers en BUX.

In de Trade Republic app kun je jouw brokergeschiedenis exporteren en direct importeren in PDT. Hierdoor hoef je jouw broker-acties niet handmatig in te voeren. We hebben een helpartikel geschreven over hoe je de exports bij Trade Republic maakt.

Rabobank Portfolio Tracker

Rabobank is de eerste Nederlandse grootbank die we volledig ondersteunen met een CSV-import. Ook voor de Rabobank hebben we een helpartikel geschreven over hoe je ingelogd bij de Rabobank al je data kan exporteren.

Bitvavo Portfolio Tracker

Er is nu ook directe ondersteuning voor Bitvavo. Het is de eerste cryptobroker die we ondersteunen in PDT als een directe import. Met Bitvavo kun je jouw brokergeschiedenis exporteren en direct importeren in PDT. Hierdoor hoef je jouw brokeracties niet handmatig in te voeren. We hebben een helpartikel geschreven over hoe je dat doet.

Portfolio

Transactie: Nee

Portfoliowaarde: € 479.400

Volgende week gaan we het hebben over 'De wedergeboorte van de multiple'. Rest ons nog één ding: investeer in je kennis! En beleg met beleid.

Word Vriend

Vind je het leuk om ons te steunen als onafhankelijke podcast, gebruik te maken van en mee te denken met de Portfolio Dividend Tracker? Voor € 6,25 per maand krijg je toegang. Zeven dagen gratis proberen!

► Doe mee met Jong Beleggen: PortfolioDividendTracker.com

Pim's portfolio

► Bekijk mijn volledige aandelenportfolio: Portfoliodividendtracker.com/jongbeleggen

JB updates op Instagram

► @JongBeleggen op Instagram: Instagram.com/jongbeleggen